ЖҰмыс бағдарламасы семей -2013 Алғы сөз
2.1. «Агротехнология және орман ресурстары» кафедрасының мәжілісінде.
Хаттама « » 20__ жыл, №___
Кафедра меңгерушісі ________Сейлгазина С.М.
2.2. Аграрлық факультетінің оқу-әдістемелік бюро мәжілісінде
Хаттама « » 20__ жыл, №____
Төраға ______Тлеубаева А.В.
Университеттің оқу-әдістемелік кеңес мәжілісінде қаралды және баспаға ұсынылды
Хаттама « » 20 жыл, №___
ОӘК төрағасы, бірінші проректор __________ Искакова Г.К.
4 БІРІНШІ РЕТ ЕНГІЗІЛГЕН
МАЗМҰНЫ- Қолдану саласы
- Нормативті сілтемелер
- Жалпы жағдайлар
- Оқу жұмыс бағарламасының мазмұны
- СОЖӨЖ және СӨЖ мазмұны
- Пәннің оқу әдістемелік картасы
- Оқу-әдістемелік әдебиеттерімен қамтамассыз ету картасы
- Қолданылған әдебиеттер
1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ
- НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР
- 5В080100 – Агрономия жоғары білім беру мамандығы бойынша типтік оқу жоспары. Жоғары және жоғарғы оқу орнынан кейінгі білім беру мамандықтары бойынша т иптік оқу жоспарына 132 қосымша;
- 5В080100 – Агрономия мамандығы бойынша пәннің типтік оқу бағдарламасы;
- «Пәннің оқу-әдістемелік кешенін әзірлеу және рәсімдеуге қойылатын ортақ талаптар» ТБС 042-ГУ-4-2013 Университет стандарты;
- «Пәннің оқу-әдістемелік кешенінің мазмұны және құрылымы» ҚП 042-1.01-2013 Құжаттық процедура.
- ЖАЛПЫ ЖАҒДАЙЛАР
3.1 Пән туралы қысқаша дерек: «Өсімдік шаруашылығы» пәні 2 семестрде оқытылады, пәннің оқытылатын мерзімі 15 жұма, жалпы көлемі – 180 сағат. Курс емтиханмен аяқталады.
- студенттерді егістік дақылдардың морфологиялық құрлысымен және биологиялық ерекшеліктерімен таныстыру;
- ауыл шаруашылық дақылдарының алдыңғы қатарлы өсіру технологияларын оқып үйрету;
3.3 Курстың негізгі міндеті : студенттерге селекция және тұқым шаруашылығы саласы бойынша жеткілікті мөлшерде теориялық және тәжірибелік білім беру.
«Өсімдік шаруашылығы»– Ауыл шаруашылық дақылдарын өсірудің және жоғары өнімдерін алудың агротехникалық шараларын жасап, экономикалық тиімді, еңбек және құрал жабдықтар шығыны аз, сапалы өнім алуды болып табылады.
- селекцияның қазіргі таңда пайдаланылатын әдістерін және олардың биология ғылымында ашылған жаңалықтар негізінде даму жолдарын;
- селекция мен тұқым шаруашылығының негізгі биологиялық тұрақты нысаны сорт туралы түсінік мәліметтерді, оның ауыл шаруашылығындағы өндірісі үшін маңызын, жергілікті, селекциялық сорттардың ерекшеліктерін;
- Сортсынақты ұйымдастыруды, сорттарды аудандастыруды;
- Элита тұқымына мемлекеттік стандарттар бойынша қойылатын талаптарды;
- Сатылатын тұқымға берілетін сорттық үстеме ақы мөлшерін;
- Өздігінен айқас тозаңдалатын және вегетативтік жолмен көбейетін дақылдардың элиталық тұқымын өндіру әдістері мен жүйесін;
- Будандастыру тәсілі мен шағылыстыру техникасын;
- Жеке және жаппай сұрыптау жүргізуді;
- Сорттық және тұқымдық егістіктерге апробация жүргізуді;
- Селекция және тұқым шаруашылық құжаттарды рәсімдеуді;
- Бастапқы тұқым шаруашылығын ұйымдастыруды және осы жүйеде сорттарды жақсарту жолдарын;
- Дәнді-дәнді бұршақ дақылдарының элиталық тұқымын өндіруді;
- Жүгерінің ұрықты және ұрықсыз аналог линаларының тұқымын өсіруді;
- Клондық сұрыптарды пайдаланып, картоптың вируссыз элитасын өсіруді.
3.5 Курстың пререквизиттері:
- Ботаника;
- Өсімдіктер физиологиясы;
- Физика;
- Химия;
- Жеміс-көкөніс шаруашылығы;
- Ауыл шаруашылық дақылдарының селекциясы және тұқым шаруашылығы;
- Ауыл шаруашылығы өсімдіктер биотехнологиясы;
- Өсімдік шаруашылығы;
- Өсімдік шаруашылық өнімдерін сақтау және өндіру технологиясы.
3.7 Жұмыс оқу жоспарынан көшірме
Өсімдік шаруашылығының пән аралық байланысы. Өсімдік шаруашылығы міндеті және халық шаруашылығында алатын орыны. Өсімдік шаруашылығындағы зерттеу тәсілдері
- Күздік дақылдарының жалпы сипаттамасы. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Дәннің құрылысы және химиялық құрамы. Өсімдіктің даму және өсу фазасы.
- Жаздық және күздік бидай. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Жаздық және күздік бидайдың негізгі орталықтары. Бидайдың жұмсақ және қатты жоғары сапалы сорттарын өндіруді жоғарылату.
- Жаздық және күздік арпа. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Жинаудың 5 ерекшеліктері.
- Күздік қара бидай. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы.
- Сұлы. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Сұлыны өсіру технологиясы.
- Жүгері. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Тыңайтқыштар жүйесі. Топырақты өңдеу, гербицидтерді пайдалану. Егу: мерзімдері, егу нормалары, тұқымды енгізу тереңдігі. Егісті күтіп баптау.
- Тары. Қонақ жүгері. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Тарыны өсіру технологиясы. Қонақ жүгеріні өсіру мамандануы (дән, жем). Дақылдың морфологиясы және биологиясы. өсіру тәсілдері және жинау ерекшеліктері.
- Күріш. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Күріштің ауыспалы егісі. Күріштің топырағын дайындау ерекшеліктері. Егу тәсілдері. Күтім және жинау.
- Жасымық. Ноқат. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Ауыспалы егістегі орыны. Топырақты өңдеу. Егісті күтіп баптау.
- Қант қызылшасы. Азықтық қызылша. Халық шаруашылығындағы маңызы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Ауыспалы егістегі орыны. Топырақты өңдеу. Егісті күтіп баптау.
- Картоп. Картоптың маңызы, өндірудің негізгі аймақтары. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Өсіру технологиясы. Өсу және даму ерекшеліктері. Түйнектің түзілуі және түйнектің дамуы. Картопты өсірудегі органикалық тыңайтқыштардың ролі.
- Бақша дақылдары. Қарбыз. Қауын. Асқабақ. Халық шаруашылығындағы маңызы. Азықтық құндылығы. Қазақстанның бақшалығының негізгі аудандары. Бақша дақылдарының биологиялық ерекшеліктері (қауын, қарбыз, асқабақ) Жіктелуі, сорттары. Өсіру технологиясы.
- Ауыл шаруашылығы дақылдарының тұқымдары мен жемістері. Астық дақылдарының дәні. Дән қоспасының сараптамасын жүргізу.
- Астық дақылдарының құрылысы. Дәнді дақылдарды дәніне және гүл шоғырына қарап ажырату.
- Бидай түрлерін анықтау. Қатты және жұмсақ бидайларды масағына қарап анықтау.
- Арпа түрлерін және түр тармақтарын, топтарын ажырату. Масағы және дәні бойынша морфологиялық өзгешелігін зерттеу.
- Сұлы түрлері мен түршелерін анықтау.
- Жүгері өсімдігінің құрылыс ерекшеліктері. Жүгері дәнінің құрлысы. Түр тармақтарын анықтау.
- Күріш өсімдігінің құрылыс ерекшеліктері. Түрі және бір түрін анықтау.
- Қонақ жүгері. Құрылыс ерекшеліктері. Қонақ жүгерінің топтары және түрлерін анықтау.
- Асбұршақ. Құрылыс ерекшеліктері. Асбұршақтың жіктелуі.
- Қарбыз, асқабақ. Құрылыс ерекшеліктері. Өсімдік құрылысының ерекшеліктерін анықтау.
- СОӨЖ ЖӘНЕ СӨЖ МАЗМҰНЫ
- Жаздық және күздік бидайдың өсіру технологиясының картасы
- Арпа өсіру технологиясының картасы
- Қара бидайды өсіру технологиясының картасы
- Сұлу дақылының өсіру технологиясының картасы
- Жүгері дақылының өсіру технологиясының картасы
- Дәнді бұршвқ дақылының өсіру технологиясының картасы
- Түйнекжемістілерді өсіру технологиясының картасы
- Тамыржемістілерді өсіру технологиясының картасы
- Бақша дақылдарын өсіру технологиясының картасы
- Майлы дақылдарының өсіру технологиясының картасы
- Эфир маайлы дақылдарының өсіру технологиясының картасы
- Талшықты дақылдарының өсіру технологиясының картасы
- Көпжылдық бұршақ дақылдарының өсіру технологиясының картасы
- Темекі өсіру технологиясының картасы
- Көпжылдық дәнді дақылдарының өсіру технологиясының картасы
- Біржылдық шөптердің өсіру технологиясының картасы
Ауыл шаруашылығы дақылдарының тұқымдары мен жемістері. Презентациялық көрнекілік, зертханалық жұмыс құрал жабдықтары Қазақстанның агроклиматтық аймақтары және өсімдіктердің негізгі факторлармен қамтамасыз етілуі жайлы не білесіздер?
Қазақстанның қай облысының аймағы шөлейтті болып табылады?
Факторлардың жиынтық (қосынды ) әсер заңы жайлы не білесіздер?
Танаптық тәжірибе дегеніміз не ?
Вегетациялық тәжірибе дегеніміз не?
Тұқым шаруашылығын шоғырландыру мен мамандандыру шаралары және оны өнеркәсіптік негізге көшірудің жетістіктері.
Тұқымның пайда болуы, толысуы және пісіп – жетілуі бойынша айырмашылықтары.
Тұқымның зақымдануы және оны азайтудың шаралары.
Тұқымның егістік өңгіштігі бойынша сараптама жүргізу жолдары.
Бидай түрлерін анықтау. Қатты және жұмсақ бидайларды масағына қарап анықтау. Презентациялық көрнекілік, Зертханалық жұмыс құрал -жабдықтары Жаздық бидайдың ботаникалық ерекшелігін ата.
Өсіру технологиясының ерекшелігі.
Халық шаруашылығындағы маңызы.
Жаздық бидайды күтіп баптау іс-шаралары
Арпа түрлерін және түр тармақтарын, топтарын ажырату. Презентациялық көрнекілік, Зертханалық жұмыс құрал -жабдықтары Жүгерінің халық шаруашылығында алатын орыны қандай?
Жүгері өсіруде қолданылатын негізгі технологиялық іс-шаралар.
Жүгері мен қонақ жүгерінің биологиялық ерекшелігі қандай?
Қонақ жүгерінің халық шаруашылығында алатын орыны қандай?
Тары, қарақұмық өсірудің интенсивті технологиялары.
Сұлы түрлері мен түршелерін анықтау. Презентациялық көрнекілік, Зертханалық жұмыс құрал -жабдықтары Тарының халық шаруашылығындағы маңызы және ерекшелігі.
Тарының биологиялық ерекшеліктері.
Тары өсімдігін өсіруде қандай тыңайтқыштар қолданылады?
Тары тұқымын себуге дайынлдау әдістерін атаңыз.
Жүгері өсімдігінің құрлыс ерекшеліктері. Жүгері дәнінің құрлысы. Түр тармақтарын анықтау. Презентациялық көрнекілік, Зертханалық жұмыс құрал -жабдықтары Күріштің халық шаруашылығында алатын маңызы қандай?
Күріш дақылының биологиялық ерекшелігі.
Тары. Құрлыс ерекшеліктері және сыныптау. Презентациялық көрнекілік, Зертханалық жұмыс құрал -жабдықтары Ас бұршақ, үрме бұршақ, май бұршақтың биологиялық ерекшелігі.
Халық шаруашылығында алатын орыны қандай?
Ас бұршағын өсіргенде қандай агротехникалық іс-шаралар жүргізіледі?
Сұрыптаудың селекцияда алатын орыны қандай?
Сорттармен будандарды аудандастыруда қандай іс-шаралар жүргізіледі?
7 ОҚУ–ӘДІСТЕМЕЛІК ӘДЕБИЕТТЕРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ КАРТАСЫ
Лабороторно-практические заниятия по растениеводству, Москва-2006 г
8.1 Негізгі әдебиет:
8.1.1 Қ. К. Әрінов, Қ.М. Мұсынов, А.Қ. Апушев, Н.А. Серекпаев, Н.А. Шестакова, С.С. Арыстанғұлов «Өсімдік шаруашылығы» , Алматы-2011жыл
8.1.2 М.М. Жанұзақов. Өсімдік шаруашылығы. Алматы, 2007 жыл
8.1.3 М.И. Кондрашкина «Лабороторно-практические заниятия по растениеводству» Москва-2006 г 8.2 Қосымша әдебиет:
8.2.1.Вадима Г.В., Яблоков А Н., Синицына С.М. Семеноводство полевых культур. Л.: Колос, 1983
8.2.3.Прохоров И.А., Крючков А.В., Комиссаров В.А. Селекция и семеноводство овощных культур. - М.: Колос, 1997.